GENEL SAĞLIK ÖNERİLERİ

GÜVEN DUYGUSUNUN ALTINDA YATANLAR: OKSİTOSİN HORMONU

 

 

Kadınları yöneten hormonlarıdır diye bir söz vardır. Aylık yaşanılan döngüdeki hormonların artış ve azalışı ile ilgili olarak tepkileri değişir. Bizi fizyolojik açıdan değişimi mümkün kılan hormonlar zihinsel olarak da değiştirebilir mi?

 

OKSİTOSİN HORMONU NEDİR?

Oksitosin emzirmek için gerekli süt yapımını sağlayan ve doğum anını control eden arka hipofizden salgılanan bir hormondur. Bu fizyolojik etkisinin yanında oksitosin güven ve bağlanma hormonudur. Yani emzirme ile sağlanan temel güven duygusunun oluşumunda büyük önem taşır. Oksitosin, hem erkek hem de kadında  rahatlamaya, korkusuzluğa, bağlanmaya, birbirinden memnun olmaya, ağrı eşiğinin yükselmesine ve güven duymaya neden olur. Oksitosin etkisi ile sarılan kişiye karşı güven duyma eğilimi oluşurken size söylediği her şeye karşı güven duyma ve inanma eğilimi yaratır. Oksitosin etkisi ile sarılan kişiye karşı güven duyma eğilimi oluşurken size söylediği her şeye karşı güven duyma ve inanma eğilimi yaratır. Yatırımcılardan oluşan bir gruba oksitosin içeren bir sprey diğerine ise plasebo verilir. Deneyin sonunda oksitosin verilen gruptaki yatırımcılar diğer gruptakilerinin önerdiklerinin neredeyse iki katı para yatırmayı önerirler.

 

OKSİTOSİN İÇEREN BESİN VE DAVRANIŞLAR

Günlük olan oksitosin  gereksinimi erkeklerde kadınlara göre 2-3 kat daha fazladır.  Yani erkekler daha çok sarılmaya ve dokunulmaya ihtiyaç duyarlar. Oksitosin salgılanmasını sağlayan durumlar; yakınlaşma, sarılmak ve dokunmak, karşılıksız iyilik durumları, bakışmak,el ele tutuşmak, hayal kurmak, egzersiz, masaj yaptırmak, öpüşmek, doğum anı, emzirme sırasında meme başının uyarılması ile sütün gelmesi anında ve orgazm sırasında da oksitosin salgılanır. Besinler arasında ise oksitosin en yoğun hurmada bulunur. Kur-an ‘ ı Kerim de de Meryem Suresi 25. Ayette İsayı yalnız başını doğuran Hz. Meryem ‘ e “Sakın üzülme, Rabbin alt tarafında bir ırmak akıttı. Hurma dalını kendine doğru silkele, üzerine devşirilmiş taze hurmalar dökülsün.

 

Kaliforniya Claremont İhtisas Üniversitesi’nden Paul Zak,  düğünlerde çoğu kişi tarafından oksitosin salgılandığını tespit etti. Ancak en çok salgı düzeyi Gelin’de. Gelinin yüzde 28 oksitosin değerine karşın damadın seviyesi yalnızca yüzde 13 artmış. Bunu, oksitosinin şeytani ikiz kardeşi dediği testosteron hormonuna bağlıyor. Oksitosini bloke eden testosteron da ilginç bir hormon. İnsanlara, özellikle de erkeklere tuhaf şeyler yaptırabiliyor. Risk almak, kendini tehlikeye atmak ve şiddet eğilimleri hep testosteronun başının altından çıkıyor. Toplumlarda suçların büyük bir kısmını, testosteron seviyesi en yüksek olan “delikanlılar”; genç erkekler işliyor. Hormon, 30 yaşından itibaren azalmaya başlıyor. Yaşlı erkeklerin daha az agresif olmalarının nedeni, bu.

kcocukOKSİTOSİN OLMAZSA…

İngiliz Jackie Samuel saatte 60 $ karşılığında gelenlere sadece sarılma hizmeti veriyor. Sarılma merkezlerine gelenler sarılarak aslında oksitosin seviyesini arttırıyor ve birilerine güven duymanın hazzını yaşıyorlar. Hayatımız boyunca aradığımız anne çocuk yakın temasını hayatımızın dafarklı alanlarında arıyoruz. Amerikan ekolünde “kendine güveni yüksek “ çocuk yetiştirmek adına temasın en aza indirildiği durumlarda sarılma merkezlerine ihtiyaç duyuluyor. Bir bilim adamı olan Zak ise oksitosinin ahlak molekülü olduğunu söylüyor. Oksitosin artışı ile insanlar daha verici, cömert ve duyarlı oluyor. Direkt güven duygusu ile ilişkili olduğundan aldatmalar azalıyor ve toplumların iyi ahlaklı olmasını sağlıyor. Oksitosinin salgılanmasını asıl azaltan şey stress. Bir şekilde oksitosin salgısından mahrum kalan anneler, çocuklarını ihmal edebiliyor. Böyle ailelerde büyüyen çocuklar ise empati yoksunu ve stresli oluyor. Erken yaştan itibaren sevgi ve ilgi görmeyen çocukların oksitosin reseptörleri gelişmezken psikolojik ve duygusal gelişimleri de yavaşlıyor. Böyle ailelerin çocukları ve özellikle de kadınlar fazla arkadaş edinemiyor, sağlıklı ilişkiler kuramıyor ve annelikte de problem yaşıyorlar. Oksitosin yoksunluğunun en uç noktası ise psikopatlık. Psikopatlarda empati duygusundan eser olmuyor; karşılarındaki insanları eşya gibi görüyorlar.

 

Son yıllarda oldukça araştırılan oksitosin aslında geleceğin umudu da. Otizm, kişilik bozuklukları, bunalım gibi hastalıklara care olacağı düşünülen ilaçlar üzerinde çalışılıyor. Bu kadar etkili olan bir hormonun salgılanması için günde en az kez sarılmayı ve iyilik hissinin dahi yetebileceğini unutmayın.

 

 

 

 

 

En Çok Okunanlar

Üste Git