ANNE & BABA

OKUL FOBİSİ Mİ?

Okula giden çocuğunuz birden bire okuldan kaçıyor ya da  okula gitmemek için sürekli hasta mı oluyor? Çevreden duyduğunuz tabım artık dillere yerleşmiş halde: okul fobisi. Peki nedir bu okul fobisi?

Okul fobisi çocuğun okulda yaşadığı sıkıntı, gerginlik, huzursuzluk ile kendini belli eden bir durumdur. Herhangi bir huzursuzluk yada gerginliğin okul fobisi olarak tanımlanabilmesi, çocuğun yaşıtlarına göre okul ve okula gidişlerde abartılı tepki göstermesi durumudur.  Ağlama, okula gitmek istememe gibi verilen tepkilerin yanı sıra baş ağrısı, mide bulantısı ve kusma, ateşin çıkması gibi fiziksel rahatsızlıklar şeklinde de ortaya çıkabiliyor.  Okul fobisinin en çok görüldüğü yaşlar, 5 – 6 ile 11 – 12 yaş grubudur. Sanıldığının aksine sadece okula başlayan yıllarda anneden ayrılık kaygısı ile değil ileriki yıllarda da okul fobisi gelişebilmektedir.

Nedenleri arasında ailelerin aşırı bağımlı tutum sergileyerek çocuğu sosyal hayata hazırlamaması görüldüğü gibi otoritesiz ve umursamaz aile tutumu da okul fobisi geliştirebilmektedir. Herşeyin sağlıklısı olduğu gibi çocuğun aile ortamında zamanında bağlanma aşamasını zamanında da ayrılma aşamasını sağlaması gerekir. Bu nedenle 2 yaşında kreş ortamına başlayan bir çocuk ilk başlarda özgüveni yüksek gibi tanımlansa da ilerleyen yaşlarda okul fobisi ile karşımıza çıkabilir. O nedenle sebeplerini birden çok nedene dayandırmak mümkündür. Her kişinin kendine özel nedeni olabilir. Kimi çocuk teşhis edilmemiş disleksidir ve okulda anlama ve anlamlandırma zorluğu çekiyordur. Bu yüzden çocuğunuz okul fobisi yaşıyor ise zorlamak yerine önce bir tüm detayları ile gözden geçirilmesi iyi olacaktır.

Okul Fobisi’ni Tetikleyen Unsurlar:

  • Anne – Baba arasında yaşanan sorunlar, özellikle babanın anneye şiddet uygulaması durumlarında çocuk annenin yanında kalmak ister.
  • Ailede karşılaşılan hastalık, taşınma, ölüm, sosyo – ekonomik değişiklikler
  • Okul ya da öğretmen değişikliği
  • Okuldan tatil ya da farklı nedenlerle uzak kalma
  • Okulda çocuğun öğretmeni ile sorun yaşaması,  diğer çocuklar tarafından şiddet görmesi
  • Çocuğun cinsel taciz, istismara maruz kalması
  • Performans kaygısı: Çocuğun kendi potansiyelinden yüksek başarı beklemesi, anne – babaların, öğretmenlerin mükemmeliyetçi tutumları
  • Eve yeni bir kardeşin gelmiş olması ile annesini onunla yalnız bırakmak istememesi

Genel olarak her sebein altında çocuğun huzursuz bulunduğu bir ortamın olduğu sonucu çıkartabiliriz. O nedenle okul fobisini çözmek için nedenin tespiti ile değişim de gereklidir.

Okul Fobisi Yaşayan Çocuğa Yaklaşım nasıl olmalıdır?

– Okul fobisi yaşayan çocuk, şımarıklık yapıyor diye kınanırsa ya da eleştirilir, uyum sağlaması için zorlanırsa bu durum ona daha çok zarar verecektir. Kaygı durumunu çocuk elinde olmadan yaşamaktadır, en önemli yaklaşım ona karşı gösterilecek anlayıştır. Bu durum erken çözülmezse ileride yaşıtları ile geziye gidemez, herhangi bir etkinliğe katılamaz, başka bir evde kalamaz.

– Yeni bir kardeş olması durumunda, çocuğa duyulan sevginin dengeli bir şekilde devam etmesi gerekir ve çocuğun da bundan emin olması sağlanmalıdır.

– Anne – Baba öğretmenleriyle işbirliği içinde olarak çocuğun okulda güven ortamında olduğunu hissettirmelidir.

– Çocuğun anne – baba dışında farklı ortamlarda kalabilmesi desteklenmelidir. İlk önce yakınlarında kalarak alıştırılmalı, daha sonra farklı ortamlarda anne – babasız bağımsız davranabileceği ortamlar hazırlanmalıdır. 3 yaşından itibaren anneannesi, teyzesi, halası gibi yakın olduğunuz kişiler ile çocuğu yalnız bırakarak bağ kurmanız aranızdaki ayrışmanın da yavaş yavaş gerçekleşmesini sağlar.

– Çocuk okula gitmek istemediği durumlarda okula gitmesi yönünde ikna edilme yöntemine gidilmelidir. Gerekirse, çocuk anne ya da baba ile gitmelidir ve kısa bir sürede olsa içeri sokularak ebeveynin dışarıda beklediğinden emin olmalıdır. Çocuğa verilen sözler tutulmalı ve tutarlı davranılmalıdır.

– Okul fobisi olan bir çocuk, okula ilk başladığı yıllarda öğretmeni tarafından “bırakın okula alışsın” denildiğinde, bundan ciddi bir yara alabilir. Normal bir çocuk için bu ifade doğru olabilir, ancak okul fobisi olan bir çocuğun bu durum kaygısını tetikleyebilir. Bu yüzden tolerenslı ve sabırlı davranması gerekir öğretmenlerin. İlk etapta anneler sınıfa alınabilir, ikinci gün kapıda olmalarına izin verilebilir, daha sonra biraz daha uzakta bekletilebilinir. Daha önce yazdığım berlin alıştırma yöntemini okuyunuz.

– Okul fobisi yaşayan çocuğa öğretmenin özel davranması, onun hassasiyetini dikkate alması gerekir. ” Ben özel davranamam hiçbir çocuğa” dememeli. Okul fobisi olan çocukla daha samimi bir iletişim kurmalı. “Bak kocaman oldun, anneni yanında getiriyorsun” gibi tutumlar gösterilmemeli.

– Okul fobisi yaşayan çocuğun annesi, babası belki bazen günlerce okul kapısında bekleyebilir, çocuk bir gün mutlaka okula alışacaktır. Bu konuda okul öğretmenlerinin, idarecilerinin anlayışlı bir tutum sergilemesi gerekir.

-Okul fobisinde en zor vaka evden dışarı çıkamayan çocuktadır. 1 saat bile olsa çocuk mutlaka okula gitmeli, zamanla bu süre uzatılmalıdır. Çocuğun okula alıştırılması sistematik olarak geliştirilmelidir. Çocuk okula gittiğinde anne bir dönem beklemesi gerekiyorsa fedakarlık yapmalıdır.

– Çocuğa evde sürekli bu kaygı durumunu hatırlatan konuşmalar yapılmamalıdır.

Sonuç itibariyle zaman herşeyin ilacıdır. Elbette çocuğunuz okula alışacak ve bu süreci daha önceden kaygıyla yaşadığınız emzirmeden ayırma, tuvalet eğitimi gibi unutacaksınız. Ancak bu süreçte nedenlerinin ne olduğunu belirleyerek ilerlemek ve kaygıyı arttırmamak büyük önem taşır. Gerektiği durum dışında okuldan almak durumu daha da zora sokabilir.

 

 

En Çok Okunanlar

Üste Git